Olağanüstü hâl ya da kısa adıyla bilinen OHAL uygulaması, olağanüstü bir yönetim düzeninin gerekli olduğu doğal afet, tehlikeli salgın hastalık, ekonomik bunalım, kamu düzeni tehlike altına sokan yaygın şiddet vakaları gibi durumlarda başvurulan uygulamadır.Olağanüstü hâl durumunda kalınması halinde özgürlüklerimiz ve haklarımızın kısıtlanması söz konusudur. Anayasa ile kurulan hür demokrasi düzeni içerisinde yaşamaktayız.

Temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmayı amaçlayan ve buna yönelik olan yaygın şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin gün yüzüne veyahut şiddet olayları sebebiyetiyle kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması durumlarında OHAL ilan edilir.

OHAL uygulaması ülkenin olağanüstü koşullar altında kalması halinde gerekli görülür.

Bunun beraberinde OHAL uygulaması, istenmeyen şartların oluşması halinde gerekli düzene geri dönüş için en doğru karar biçimidir.

OHAL ilanının, normal yaşama olası etkileri tartışılırken, yurtdışına çıkışta uygulanan kurallar ve yapılması gerekenler uygulamanın en merak uyandıran sorunlarından biri olmuştur.

OHAL’de Yurt Dışına Çıkarken Uygulanan Kurallar Nelerdir?

Olağanüstü hal ilan edilmesinin beraberinde pasaport türü normal olan vatandaşların çıkışlarına ek olarak yeni prosedürler uygulanmaya başlandı. Olağanüstü hâl sırasında yurt dışına çıkarken yanımızda bulundurulması gereken belgelere ek belgeler açıklandı.

Tüm bu yaptırımların yanında pasaport sahiplerine yaptıkları iş soruluyor ve buna kanıt olarak gösterebilecekleri belgeler istenerek yeni düzenin ilk yaptırımları gün yüzüne çıkmıştır.

Türkiye’de 20 Temmuz itibarıyla 3 aylık olağanüstü hâl ilan edildi. OHAL ilanı öncesinde yurtdışına çıkışlarla ilgili getirilen bir dizi zorunluluk (uçuş kısıtları ve SGK dökümü istenmesi vb) ilanla birlikte artmış oldu.

Vatandaşların sahip oldukları pasaport türüne göre hazırlaması gereken belgeler yeniden düzenlemeye tabii tutuldu.

OHAL döneminde yurtdışına çıkışlarda bilmeniz gereken prosedürler kısaca özetlemek gerekirse;

Bordo (Normal) Pasaportlu Çalışanlardan İstenilen Belgeler

• Normal pasaportlu vatandaşlara pasaport kontrolü sırasında yaptıkları iş sorulmakta
• Yaptığı bu işi kanıtlayacak bir belge istenmekte
• İş yeri kimliği veya iş yerinden alınmış bir yazı
• Çalışanlardan SGK hizmet dökümü
• İşverenlerden ise, sahip olduğu iş yeri belgelerini yanlarında bulundurmaları istenmektedir.

Bordo (Normal) Pasaportlu Öğrencilerden İstenilen Belgeler

Yurtdışına çıkmak isteyen normal pasaportlu öğrencilerden, öğrenci belgesi talep edilmektedir.

Bordo (Normal) Pasaportlu Emeklilerden İstenilen Belgeler

Emekli ya da BAĞKUR’a bağlı yolcuların yanında mutlaka SGK dökümleri olması gerekmektedir.

Bordo (Normal) Pasaportlu Çalışmayanlardan İstenilen Belgeler

Herhangi bir yerde çalışmıyorsanız sigortasından yararlandığınız yakınlarınızın sigorta dökümlerini yanınızda bulundurmalısınız.

Yeşil Pasaport ve Hizmet (Gri) Pasaportlu Çalışanlardan İstenilen Belgeler

• Yeşil ve hizmet damgalı gri pasaport taşıyan kamu çalışanlarından mutlaka çalıştıkları kuruma ait onaylı “yurtdışına çıkmasına engel olan bir durum yoktur” yazısı
• Yeşil pasaportlu olup aktif olarak kamuda çalışan kişiler havalimanında önce vize ihlal bölümüne gitmeleri gerekmektedir.

Burada GBT araştırması yapıldıktan sonra seyahat edecek kişilerden bilet, pasaport ve çalıştığı kurumdan alınmış “yurtdışına çıkmasına engel olan bir durum yoktur” yazısının ıslak imzalı hali talep edilmektedir.

• İş yeri yazısında bu ibare yer almayanların uçuşuna izin verilmeyeceği ısrarla belirtilmekte ve tüm evraklar tam ise uçmasına izin veriliyor.

Yeşil Pasaportlu Emeklilerden İstenilen Belgeler

Yeşil pasaportlu emeklilerden istenen belgelerde ise vize ihlal bölümüne gittikten sonra pasaport ve biletlerini ibraz etmeleri gerekmekte olup GBT araştırması sonucunda herhangi bir sorun yok ise uçmalarına izin verilmektedir.

Asker emeklilerinin GBT’si için ayrı bir bölümle iletişime geçilmekte ve yapılan araştırma sonucunda herhangi bir sorun çıkmazsa uçmalarına izin verilmekte olup yanı sıra Nüfus cüzdanıyla girilebilen Gürcistan ve Kuzey Kıbrıs Cumhuriyeti’ne gidecek vatandaşların yukarıda bahsedilen evrakları yanlarında bulundurduğu sürece nüfus cüzdanlarıyla geçiş yapmalarına izin verilmektedir.

Yeşil Pasaport Sahiplerinin Eş ve Çocuklarından İstenilen Belgeler

Yeşil pasaport hakkından faydalandıkları kişinin kurumundan eş ve çocuğun yurtdışı çıkışına mani bir sebep olmadığına dair bir yazı gerekmektedir sadece sorun yoktur yazısı yeterli gelmektedir.

Öğrenciler İçin Yurtdışına Çıkmak İçin İstenilen Belgeler

Eğer öğrenci kaydınızın olması halinde OHAL döneminde yurtdışına çıkmadan önce okuduğunuz okuldan, dil okulu da olabilir, öğrenci belgesi almanız öncelikli olarak yapmanız gerekendir.

Yurt dışına eğitim ya da turistik amaçlı çıkacak öğrencilerin de öğrenci belgelerini yanlarında bulundurmaları gerekli.

YÖK ayrıca üniversite akademisyenlerine de OHAL döneminde yurt dışı çıkış yasağı getirmiştir.

Öğrencilerin anne babalarından dolayı yeşil pasaport sahibi iseler sorguları ise biraz daha uzun sürebiliyor.

Havalimanlarında ayrı bir odada yeşil pasaport için sorgulama yapılıyor.

Öğretmenler İçin Yurtdışına Çıkmak İçin İstenilen Belgeler

Kamu kuruluşuna bağlı olarak çalışan bir öğretmenseniz veya ilçe milli eğitim müdürlüğünden ıslak imzalı bir “yurtdışına çıkmasında engel yoktur/ yurtdışına çıkmasına mani bir durum yoktur” ibareli yazıya/dilekçeye ihtiyacınız vardır öncelikle sonrasında yukarıda yazılı tüm gereklilikler aynı sıralamayla öğretmenler için de geçerlidir.

İşyerinizden aldığınız, izinli olduğunuza dair bir belge ve işyeri kimliğinizi yanınızda bulundurmalısınız. Eğer mümkünse sigorta kaydınızı da almanız sizin adınıza avantajlı bir surum sağlayacaktır.

OHAL de Seyahatlerde Genel Yanımızda Bulunması Gereken Belgeler ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Kimlik belgeniz her daim mutlaka ama mutlaka yanınızda olsun. Yalnız tatile çıkarken değil, bu dönem her yerde çok daha sık kimlik denetimi yapılacağı için mümkünse kimliksiz hiçbir yere çıkmayın.

• Havaalanları, tren garları ve otogarlarda denetimler nedeniyle çok daha uzun kuyruklar olabilir. Bu nedenle yurtiçi uçuşlar için en azından 2-3 saat önce havalimanında hazır bulunun. OHAL beraberinde bazı özel uygulamalar getiriyor ki buna için yurt içi ve yurt dışı seyahatler da dahil.
• Gittiğiniz yerlerde herhangi bir gösteri yürüyüşü, protesto vb. ortamlardan kaçının.
• Daha planlı olun. OHAL kapsamında devlet herhangi bir gün sokağa çıkma yasağı veya bölgesel sınırlama koyabilir. Mümkünse hangi gün nerede kalacağınız belli olsun. Rezervasyonlarınızı önceden yapın, doküman olarak elinizde bulundurun.
• Her türlü trafik denetimi, kimlik kontrolü vb. durumlarında sakin ve ekstra nazik olmaya çalışın. Karşınızdaki görevlinin uzun saatler çalışmışmış ve hepimiz gibi yoğun stresli bir dönemden geçiyor olduğunu hatırlayın.

Turistik olarak yurtdışına çıkmak isteyen normal pasaport taşıyanlar, bu mobil hizmet araçlarında pasaport kontrolünden önce SGK hizmet dökümü alabiliyorlar.

SGK Genel Müdürlüğü işleyişi kolaylaştırmak amacıyla birçok gümrük kapısına ana merkeze bağlı mobil hizmet araçları koydu.

Ancak yetkililer vatandaşların yurtdışına çıkış yaparken gümrük kapılarında mağdur olmaması için öğrencilerin öğrenci olduklarına dair belgeleri, çalışan veya emeklilerin de SGK hizmet dökümünü önceden almalarının işlemlerini hızlandıracağını bildiriyorlar.

Son olarak da pasaport kontrolünde ekstra önemler alınmaya başlandığından ve yukarıda saydığımız belgelerin kontrolü yapıldığında dolayı uzun kuyruklar oluşabiliyor. O nedenle uçuşunuzdan 4-5 saat önce yurtdışı çıkış evraklarınızla birlikte hava alanında bulunmanızı tavsiye ediyoruz.